Hazır Betonda Kalite Nerede Kayboluyor?
- Ali Osman Kakşi Kakşi
- 3 gün önce
- 5 dakikada okunur
Sevkiyat ve Döküm Sürecindeki Kör Noktayı Kapatmanın Yolu: BPMT – Beton Pompa & Mikser Takip Sistemi
Türkiye gibi sismik riski yüksek bir coğrafyada yapı güvenliği, yalnızca projeye ve demire değil; en temelde betonun sahaya doğru koşullarda ulaşıp doğru şekilde dökülmesine bağlıdır. Hazır betonun “kalite” dediğimiz performansı ise tek bir anda oluşmaz: üretim, sevkiyat, şantiyede bekleme, boşaltım/pompalama ve yerleştirme adımlarının tamamı, betonun nihai dayanımı üzerinde doğrudan etkilidir.
Bugün artık ülkemizde beton kalite kontrolü, EBİS (Elektronik Beton İzleme Sistemi) ve ilgili mevzuat sayesinde numune alma–kürleme–kırım testi hattında ciddi bir dijital disipline kavuştu. Numunelerin RFID ile kimliklendirilmesi, süreç adımlarının mobil uygulama ile takip edilmesi ve test sonuçlarının merkezi sisteme işlenmesi gibi uygulamalar sektöre önemli bir şeffaflık getirdi. Ancak sahada hâlâ şu soruyu çok sık duyuyoruz:
“Betonun sonucu kötü çıktı… Peki sorun üretimde mi oldu, yoksa sevkiyat ve döküm sürecinde mi?”
İşte bu yazı, tam bu sorunun cevabını arıyor. Çünkü pratikte en büyük anlaşmazlıkların ve kalite kayıplarının yaşandığı yer, çoğu zaman üretim ile numune alma arasındaki ‘sevkiyat ve döküm’ süreci oluyor. MOR Endüstriyel Elektronik olarak geliştirdiğimiz BPMT – Beton Pompa & Mikser Takip Sistemi, bu “kör nokta”yı ölçülebilir, izlenebilir ve raporlanabilir hale getirmek için tasarlandı.
Hazır Beton Kalitesini Belirleyen Unsurlar
Hazır beton kalitesini etkileyen değişkenler iki ana başlıkta toplanır:
1) Üretim Kalitesi (Santral Tarafı)
Karışım tasarımı ve hedef sınıf (örn. C30/37)
Çimento, agrega, su, katkıların doğru oranlanması
Mikserleme süresi ve homojenlik
Sevk öncesi üretim kontrol kayıtları
2) Sahada Performansı Belirleyen Süreç Kalitesi (Sevkiyat + Döküm)
Transmikserin santralden çıkış zamanı
Şantiyeye varış ve bekleme süreleri
Mikser kazanının çalışması / durması (karıştırma sürekliliği)
Boşaltımın başladığı ve bittiği an
Pompalama süreci ve şantiye içi operasyon akışı
Bugün sektör, üretim tarafında daha güçlü standartlara sahip. Fakat “sahaya gidiş ve döküm” hattında, doğru yönetilmeyen birkaç dakika bile; betonun işlenebilirliği ve performansı üzerinde etkili olabiliyor. Üstelik bu süreç doğru kayıt altına alınmadığında, ortaya çıkan problemde sorumluluk zinciri tartışmalı hale geliyor.
EBİS Ne Yapıyor, Neyi Yapmıyor? (Doğru Konumlandırma)
EBİS’in güçlü olduğu yer çok net:✅ Numune alma → RFID ile kimliklendirme → şantiye çıkışı → kürleme → kırım testi → merkezi raporlamaBu hat, mevzuata uygun şekilde ilerlediğinde; numunenin karışmaması, testin doğru günlerde yapılması, raporların tutarlı olması gibi kritik riskler düşer.
Ancak EBİS, doğal olarak “numune ve laboratuvar doğrulaması” odaklıdır. Yani:
Betonun santralden çıkışından şantiyeye varışına kadar geçen süre,
Şantiyede bekleme ve boşaltım akışı,
Pompa ile boşaltımın başlama–bitiş anı,
Sevkiyat sırasında fiili süreç sapmaları,
…gibi sahadaki “operasyonel gerçeklik” çoğu zaman ayrı bir sistemle izlenmez. Bu da kalite kontrol zincirinde bir “ölçümsüz alan” oluşturur.
Sahadaki Kör Nokta: Sevkiyat ve Döküm Süreci
Sahada yaşanan tipik senaryoları düşünelim:
Mikser şantiyeye geldi ama pompa hazır değil → bekleme uzuyor
Bekleme uzadıkça kıvam düşüyor → döküm zorlaşıyor
Boşaltım parça parça yapılıyor → iş akışı bozuluyor
“Bu beton niye böyle?” tartışması başlıyor → ihtilaf doğuyor
Burada kritik sorun şudur:Herkes bir şey söylüyor, ama kimsenin elinde ‘objektif süreç kaydı’ yoksa gerçeği kanıtlamak zorlaşıyor.
İşte BPMT’nin asıl hedefi burasıdır:Betonun santralden yüklendiği andan, pompadaki boşaltımın bittiği ana kadar tüm süreci zamansal + konumsal + görsel olarak kayıt altına almak.
Çözüm: BPMT – Beton Pompa & Mikser Takip Sistemi Hazır Betonda Kalite yönetimi
BPMT, transmikser ve beton pompası süreçlerini sahada otomatik olarak izlemek üzere tasarlanmış IoT tabanlı bir takip sistemidir. Sistem temel olarak şu bileşenlerden oluşur:
BPMT’nin Temel Bileşenleri
Mobil Terminal (Gömülü Sistem): Sahada verileri toplayan ve yöneten ana ünite
RFID Okuyucu & Anten: Araç/işlem kimliklendirme ve otomatik eşleştirme
Kamera (Fotoğraf/Video): Süreci görsel olarak doğrulayan kayıt altyapısı
GSM Modül ile İnternet: Verilerin sahadan merkeze aktarılması
Merkezi Sunucu & Platform: Tüm verilerin toplandığı, işlendiği ve raporlandığı yapı
Geniş Raporlama Modülü: Zaman çizelgesi, konum geçmişi, olay akışı ve kayıtlar
Not: Beton sıcaklığı ölçümü BPMT’de geliştirilmeye açık bir yetenek olarak değerlendirilmektedir; sistemin ana omurgası zaman–konum–görsel doğrulama üzerine kuruludur.
BPMT Sahada Ne Sağlıyor?
BPMT’nin sahadaki katkısını tek cümleyle anlatmak mümkün:
“Beton sevkiyatının en kritik kısmını ölçülebilir hale getirir.”
1) Zamansal Kayıt (Time-Stamp)
Santral yükleme / çıkış anı
Şantiyeye varış anı
Pompa ile boşaltımın başlama anı
Pompa ile boşaltımın bitiş anı
Süreç boyunca geçen toplam süreler ve bekleme süreleri
2) Konumsal Kayıt (GPS)
Sevkiyat rotası
Duraklama noktaları
Şantiye giriş/çıkış doğrulamaları
Olayların gerçekleştiği lokasyonlar
3) Görsel Kayıt (Camera Proof)
Kritik anlarda fotoğraf/video ile doğrulama
Operasyonel süreçlerin “kanıtlanabilir” hale gelmesi
İtiraz durumlarında somut delil
4) Merkezi Raporlama ve Denetim
Merkezde tek panelden tüm sevkiyatların izlenmesi
Şantiye bazlı / gün bazlı / araç bazlı raporlama
PDF/Excel çıktıları, olay akış raporları, zaman çizelgesi raporları
BPMT Neyi Değiştirir?
Üretici (Hazır Beton Firması) Açısından
Operasyon kontrolü: Sevkiyat gecikmeleri ve verimsizlikler görünür olur
Kalite güvencesi: Sahadaki sapmalar erken fark edilir
Hukuki koruma: İhtilaflarda “ne oldu?” sorusu veriye dayanır
Müşteri memnuniyeti: Şeffaf ve izlenebilir süreç güven üretir
Süreç iyileştirme: Hangi şantiyede, hangi aşamada sorun çıkıyor netleşir
Tüketici (Şantiye / Yapı Denetim / Müşavir) Açısından
Şeffaflık: Betonun geliş ve döküm süreci görünür olur
Risk azaltma: Kritik gecikmeler ve süreç sapmaları fark edilir
Kayıt ve doğrulama: “Söylem” yerine “kayıt” konuşur
Planlama: Şantiyede iş programı daha öngörülebilir olur
BPMT EBİS’in Yerine mi Geçiyor?
Hayır. Doğru yaklaşım şudur:
EBİS, numune ve laboratuvar hattında mevzuata uygun kalite doğrulama sağlar.
BPMT, sahadaki operasyonel süreçleri izleyerek “kalitenin kaybolduğu yer”i görünür kılar.
Yani BPMT, EBİS’in alternatifi değil; sahaya odaklanan tamamlayıcısı olarak konumlanmalıdır.
Kimler İçin Doğru Çözüm?
BPMT, özellikle şu firmalar için doğrudan değer üretir:
Hazır beton üreticileri (çok araçlı filo)
Beton pompası işletmeleri
Büyük ölçekli şantiyeler (yüksek döküm hacmi)
Sık ihtilaf yaşanan projeler
Kayıt ve denetlenebilirlik arayan kurumsal müşteriler
Sonuç: Kaliteyi Sadece Testle Değil, Süreçle Korursunuz - Hazır Betonda Kalite Süreç Takibi
Hazır betonda kalite, yalnızca 7 ve 28 günlük test sonuçlarından ibaret değildir. Beton, sahada doğru zamanda, doğru koşullarda ve doğru operasyonla dökülmezse, üretimde mükemmel çıkmış bir beton bile performans kaybına uğrayabilir. Bu yüzden kalite güvence yaklaşımı, artık “sonuç” kadar “süreç” yönetimini de kapsamalıdır.
MOR Endüstriyel Elektronik olarak geliştirdiğimiz BPMT – Beton Pompa & Mikser Takip Sistemi, sevkiyat ve döküm sürecindeki kör noktayı kapatmayı hedefler. Mobil terminal, RFID okuyucu, kamera, IoT altyapısı ve merkezi sunucu mimarisiyle; betonun sahadaki yolculuğunu kanıta dayalı biçimde kayıt altına alır, raporlar ve denetlenebilir hale getirir.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Hazır beton sevkiyat takibi neden önemlidir?Hazır betonun kalitesi yalnızca santralde değil, sevkiyat ve döküm sırasında da değişebilir. Gecikmeler, bekleme süreleri ve hatalı boşaltım beton performansını doğrudan etkiler.
BPMT sistemi neyi takip eder?BPMT; betonun santralden çıkışından, beton pompası ile boşaltımın tamamlanmasına kadar geçen süreci zaman, konum ve görsel verilerle kayıt altına alır.
BPMT, EBİS yerine geçer mi?Hayır. BPMT, EBİS’i tamamlayan bir sistemdir. EBİS numune ve laboratuvar sürecini izlerken, BPMT sahadaki sevkiyat ve döküm sürecini takip eder.
BPMT hangi firmalar için uygundur?Hazır beton üreticileri, beton pompası işletmeleri, büyük ölçekli şantiyeler ve sevkiyat süreçlerinde şeffaflık arayan tüm firmalar için uygundur.
Yorumlar