Beton Sevkiyatında Kalite Kaybını Önlemek: BPMT ile Mikser ve Pompa Süreçlerinde Uçtan Uca Dijital Beton Mikser Takip Sistemi
- Ali Osman Kakşi Kakşi
- 6 gün önce
- 4 dakikada okunur
Hazır beton üretiminde kalite, yalnızca doğru reçete ile üretmekle garanti altına alınmıyor. Asıl kritik nokta, betonun üretim anından şantiyede boşaltıma kadar geçen sürede nasıl taşındığı, ne kadar beklediği ve boşaltımın hangi koşullarda gerçekleştiği. Beton, su ile temas ettiği andan itibaren kimyasal reaksiyonların başladığı “canlı” bir malzeme. Bu nedenle sevkiyat süresindeki her gecikme, her kontrolsüz bekleme ve her süreç dışı müdahale; işlenebilirlik, kıvam (slump), dayanım ve uzun vadeli performans üzerinde etkili olabiliyor.
Sektörün sahada en sık karşılaştığı sorunlar tanıdık:
Taşıma süresi uzuyor, trafik veya şantiye hazırlık eksikliği nedeniyle mikser sahada bekliyor.
Beton kıvamı düştüğünde, sahada “düzeltme” amaçlı kontrolsüz uygulamalar kaliteyi riske atıyor.
Boşaltım başlangıç/bitiş zamanı ve boşaltımın nerede yapıldığı net kayda girmiyor.
Denetim ve kalite güvence süreçleri için istenen izlenebilirlik (traceability) eksik kalıyor.
Üretici tarafında “ben doğru ürettim” ile şantiye tarafında “bize farklı geldi” arasında veriyle çözülmeyen bir gri alan oluşuyor.
Bu gri alan; yalnızca operasyonu zorlaştırmıyor, aynı zamanda kalite kontrol ve denetim süreçlerinde de risk doğuruyor. Türkiye’de beton numunesi izlenebilirliği için EBİS gibi dijital uygulamalarla süreçler kayıt altına alınırken, sahada üretim–sevkiyat–boşaltım zincirinin operasyonel olarak izlenmesi giderek daha kritik hale geliyor.
Sorun: “Üretimde A kalite” – “Şantiyede belirsiz kalite”
Hazır beton üreticileri çoğu zaman şu gerçekle karşılaşıyor: Santralde kaliteli üretilen bir beton, sevkiyat ve boşaltım süreci iyi yönetilmezse şantiyede aynı kaliteyi koruyamayabiliyor. Dünya genelinde uzun yıllar “90 dakika” yaklaşımıyla ifade edilen zaman hassasiyeti de tam olarak buraya işaret eder: Betonun karıştırma/üretimden sonra boşaltıma kadar geçen süre, kalite yönetiminin merkezindedir. ASTM C94’te 90 dakika kuralının tarihsel olarak yer alıp 2021 itibarıyla zaman limitinin alıcı–üretici arasında belirlenebilmesine evrilmesi bile, sektörde bu konunun ne kadar kritik olduğunu gösteriyor.
Özetle: Süreç uzadıkça risk artar; risk arttıkça kalite güvence maliyeti yükselir; kalite güvence zayıfladıkça geri dönüşler, şikâyetler ve itibar kaybı büyür.
İhtiyaç: İzlenebilir, kanıtlanabilir ve denetlenebilir bir sevkiyat–boşaltım zinciri
Bugünün satın almacısı ve kalite yöneticisi artık tek bir şeye bakıyor: “Bu süreç ölçülüyor mu, kaydediliyor mu, kanıtlanabiliyor mu?”Türkiye çıkışlı ama AB uyumlu yaklaşımda, yalnızca “araç nerede” bilgisi yeterli değil. İstenen şey:
Üretim anı ve sınıf bilgisi
Sevkiyat başlangıcı (yola çıkış)
Şantiyeye varış süresi ve bekleme süreleri
Boşaltım başlangıç/bitiş zamanları
Boşaltımın nerede ve nasıl yapıldığının doğrulanması
Tüm kayıtların denetime hazır şekilde saklanması
Global tarafta da üreticiler, mikser içi sensörlerle kıvam ve sıcaklığı takip eden “in-transit concrete management” çözümlerine yöneliyor. Bu trendin ana fikri net: Kötü yükü şantiyede değil, yolda yakala.
Çözüm: MOR Endüstriyel BPMT – Beton Pompa & Mikser Takip Sistemi
MOR Endüstriyel Elektronik’in geliştirdiği BPMT (Beton Pompa & Mikser Takip Sistemi), betonun üretimden boşaltıma kadar olan yolculuğunu uçtan uca dijitalleştiren bir izlenebilirlik altyapısıdır. Üstelik bu çözüm, sadece mikser odaklı değil; sahadaki gerçekliği doğru okumak için pompa merkezli ya da mikser merkezli çalışabilecek şekilde kurgulanmıştır.
BPMT’nin temel yaklaşımı şudur:Süreçteki kritik anları otomatik olarak yakala → doğrula → merkezi sunucuda sakla → analiz et → raporla.
1) Pompa ve mikser üzerine gömülü/monte edilebilen Mobil IoT Terminal
BPMT’nin sahadaki kalbi, internet bağlantılı mobil IoT terminalidir. Bu terminal:
Mikser kamyona monte edilebilir,
Beton pompasına monte edilebilir,
Ya da operasyon gereğine göre mobil kullanım senaryolarına uyarlanabilir.
Terminal; RFID, sensörler, mobil internet (data hattı), kamera entegrasyonu ve yapay zeka bileşenlerini birlikte kullanır. Yani tek bir cihazla hem veri toplanır hem de süreç doğrulanır.
2) Kritik zaman damgaları: Üretim → yola çıkış → varış → boşaltım
BPMT, betonun şu süreçlerini dijital olarak kayıt altına alır:
Üretim zamanı
Yola çıkış zamanı
Şantiyeye varış süresi
Boşaltım başlangıç zamanı
Boşaltım bitiş zamanı
Boşaltımın nerede ve nasıl yapıldığı (görsel teyit ile)
Bu sayede, “beton ne zaman çıktı / ne zaman döküldü / ne kadar bekledi” sorularının tamamı veriyle cevaplanabilir
3) Kamera entegrasyonu: Video veya fotoğraf tabanlı görsel teyit
Sahada en çok tartışılan konulardan biri “boşaltım gerçekten ne zaman başladı ve bitti?” sorusudur. BPMT burada iki seçenek sunar:
Video kayıt (ihtiyaç varsa)
Fotoğraf tabanlı kayıt (pratik ve düşük veri trafiği için)
Veri ve data trafiğini büyütmemek adına sistem, sürekli video yerine çoğu senaryoda anlık fotoğraf + yapay zeka analizi yaklaşımını kullanır. Böylece:
Görsel teyit sağlanır,
Boşaltımın kritik anları belgelenir,
Yapay zeka ile görüntüden ek anlamlı veri üretilebilir,
Mobil hat üzerinden gereksiz yüksek bant genişliği tüketilmez.
4) RFID ile eşleşme ve süreç güvenliği
RFID sayesinde süreçteki “yanlış araç / yanlış yük / yanlış eşleşme” riskleri azalır. Özellikle pompa–mikser buluşmasında, doğru yükün doğru noktada boşaltılmasını doğrulamak; hem operasyon hem kalite güvence açısından ciddi avantaj sağlar. Türkiye’de EBİS gibi uygulamaların RFID ile izlenebilirliği güçlendirdiği düşünülürse, sahadaki operasyonel zincirin de RFID ile desteklenmesi doğal bir sonraki adımdır.
5) Merkezi sunucu: Depolama + analiz + raporlama
BPMT’nin ürettiği görüntü ve sensör verileri, mobil data hattı üzerinden merkezi sunucuya aktarılır. Burada:
Güvenli depolama,
Olay bazlı kayıt,
Raporlama (şantiye, araç, sevkiyat, süre, performans),
Analiz (KPI’lar, gecikme kaynakları, süreç iyileştirme fırsatları),
Entegrasyon (kurumsal sistemler, gerektiğinde denetim çıktıları)
sağlanır.
Beton üreticisi için net faydalar
BPMT’nin üretici gözüyle en güçlü çıktısı şudur: Kaliteyi sadece üretimde değil, sahaya kadar yönetilebilir hale getirir.
İzlenebilirlik ve şeffaflık: Her sevkiyatın zaman ve konum kanıtı.
Kalite riski yönetimi: Gecikme, uzun bekleme, rota sapması gibi risklerin tespiti.
Denetime hazır kayıt: Süreç verileri tek yerde, düzenli ve raporlanabilir.
Operasyonel verimlilik: Pompa–mikser koordinasyonu, bekleme sürelerinin düşmesi.
İhtilafların azalması: “Kim haklı?” yerine “veri ne diyor?” yaklaşımı.
AB uyumlu bakış: Süreç kontrolü, izlenebilirlik, kayıt yönetimi kültürünün desteklenmesi.
Modüler mimari: Bugün beton, yarın benzer süreçler
BPMT’nin önemli avantajı, modüler olmasıdır. Üretim–lojistik–boşaltım gibi benzer akışlara sahip farklı iş kollarına uyarlanabilir. Yani BPMT, sadece bir “beton takip cihazı” değil; süreç izlenebilirliği kuran bir endüstriyel IoT platform yaklaşımıdır.
Sonuç: BPMT ile sahadaki kalite belirsizliğini kaldırın, beton mikser takip sistemi
Beton sektöründe rekabet artık sadece “iyi üretmek” üzerinden ilerlemiyor. Aynı zamanda iyi yönetmek, kanıtlamak ve izlenebilir kılmak üzerinden ilerliyor. MOR Endüstriyel Elektronik’in BPMT çözümü; pompa ve mikser süreçlerine entegre olabilen mobil IoT terminali, RFID, kamera ve yapay zeka yaklaşımıyla beton sevkiyatında uçtan uca kayıt ve analiz sunarak bu ihtiyaca cevap verir.
MOR Endüstriyel, endüstriyel IoT çözümlerine BPMT ile güçlü bir halka daha eklerken; ölçeklenebilir ve geleceğe açık mimarisiyle yalnızca bugünün ihtiyacını değil, yarının süreçlerini de hedefler.
Yorumlar